آمارها می‌گویند گرانی گوشت قرمز در راه است

10:45 - 1401/09/02
گروه اقتصادی، انصاف نیوز: آمار افزایش قیمت اقلام خوراکی در مهر ماه سال‌جاری نسبت به ماه مشابه سال قبل نشان می‌دهد گوشت قرمز، به هر دلیلی، متناسب با سایر اقلام خوراکی افزایش قیمت نداشته است و به تجربه موارد مشابه، می‌توان گفت فنر قیمت گوشت قرمز به‌زودی رها خواهد شد.

مرکز آمار ایران چند روز پیش جداول «متوسط قیمت کالاهای خوراکی منتخب در مناطق شهری» را منتشر کرد که نشان می‌دهد در مهر ماه امسال تقریبا همه اقلام خوراکی پرمصرف خانوارهای ایرانی نسبت به مهرماه سال گذشته رشد قیمت قابل توجهی داشته‌اند.

طبق این جداول، اقلامی مانند برنج خارجی، پیاز، نخود و عدس و خامه پاستوریزه بین ۵۰ تا ۶۰ درصد رشد قیمت داشته‌اند. شکر و تخم‌مرغ بین ۶۰ تا ۷۰ درصد و اقلامی مانند ماست، دوغ و قند کمتر از ۸۰ درصد گران شده‌اند. رشد قیمت شیر و پنیر روی مرز ۹۰ درصد بوده و کره تقریبا ۱۱۰ درصد گران شده است. در این فاصله، مرغ ۱۲۱ درصد و برنج ایرانی و ماکارونی رشد ۱۳۸ درصدی را تجربه کرده‌اند، سیب‌زمینی بیشتر از ۱۵۰ درصد گران شده و روغن اعم از جامد و مایع هم با رشد‌های بیش از ۲۵۰ درصدی، در جدول رشد قیمت اقلام خوراکی‌ صدرنشین شده است.

آن‌چه در این جداول خودنمایی می‌کند رشد قیمت گوشت قرمز است که هیچ تناسبی با دیگر اقلام سبد مصرفی خانوار ندارد. بر اساس گزارش مرکز آمار، یک کیلو گوشت گوسفندی در مهرماه امسال ۳۳ درصد نسبت به مهر ماه سال قبل گران‌تر فروخته شده و این رشد برای گوشت گوساله، ۴۵/۸ درصد بوده که کمتر از میانگین تورم نقطه‌به‌نقطه و بسیار کمتر از رشد قیمت اقلام لبنی، انواع بنشن و حبوبات، مرغ و تخم‌مرغ و روغن است.

مرور روندهای اقتصاد خرد در کشور نشان می‌دهد در شرایط رکود تورمی، اقلامی که به هر دلیل متناسب با رشد عمومی سطح قیمت‌ها، گران نشده‌اند بعد از مدتی وارد مارپیچ قیمتی می‌شوند و برای جبران عقب‌ماندگی‌های خود از تورم، در سطح قیمتی بسیار بالاتر می‌ایستند. حال انتظار می‌رود مشابه اتفاقی که برای روغن خوراکی و مرغ و تخم مرغ رخ داد، در بازار گوشت قرمز هم رقم بخورد و فنر فشرده‌شده قیمت این اقلام، خود را رها کند.

رئیس اتحادیه تهیه و توزیع گوشت گوسفندی هم بدون تایید مستقیم احتمال گرانی و با اذعان به رشد کم قیمت گوشت قرمز نسبت به سایر مواد خوراکی، به خبرنگار انصاف نیوز گفت: «وضعیت تامین نهاده با مشکل مواجه شده است که از جمله دلایل آن خشک‌سالی، جنگ اوکراین و تغییر قیمت ارز است.»

علی‌اصغر ملکی قیمت‌های کنونی گوشت گوسفندی را مناسب عنوان کرد و ادامه داد: «اگر وضعیت عرضه و تقاضا تغییر کند و مثلا با مجوز صادرات، بخشی از دام از چرخه تولید خارج شود، شاهد رشد قیمت‌ها خواهیم بودیم. همچنین اگر روند افزایشی قیمت ارز ادامه پیدا کند، تامین نهاده از خارج از کشور گران‌تر تمام خواهد شد و تولیدکننده مجبور می‌شود قیمت را افزایش دهد.»

دلیل دیگری که می‌توانست گرانی کمتر از سطح متوسط تورم گوشت قرمز را در یک‌ سال اخیر توجیه کند، مصرف کمتر مردم یا کاهش تقاضای موثر بود؛ با کاهش تقاضا، تولیدکنندگان بخشی از هزینه‌های فزاینده خود را با تعدیل نیروی کار، کوچک‌کردن محیط فعالیت یا اقداماتی از این دست پوشش می‌دهند اما این گزاره هم تحولات قیمتی گوشت قرمز را توضیح نمی‌دهد چون به خوانش سایت نزدیک به رئیس دولت از داده‌های مرکز آمار، مصرف گوشت ایرانیان افزایشی هم بوده است. سایت رجانیوز در خبر ۲۷ مهر ماه خود با عنوان «مصرف گوشت کشور بالا رفت» نوشت: «مقایسه عملکرد کشتارگاه‌های رسمی کشور در شهریور ۱۴۰۱ با ماه مشابه سال ۱۴۰۰ نشان‌دهنده افزایش ۴ درصدی مقدار عرضه گوشت قرمز در کشتارگاه‌های رسمی کشور است.»

بر این اساس مقدار تولید و مصرف گوشت قرمز نه تنها کاهش نیافته، که افزایش هم داشته است و نمی‌توان رشد کمتر از انتظار قیمت گوشت را به آن منتسب کرد.

بنا بر آن‌چه آمد، احتمالا به زودی فنر قیمت گوشت قرمز هم درمی‌رود، همان‌طور که درباره تقریبا همه آن‌چه در کشور تولید می‌شود، شاهدش بوده‌ایم. واقعیت آن است که با افزایش بیش از ۵۰ درصدی دستمزد کارگران، افزایش قیمت خدمات دولتی، قیمت حامل‌های انرژی و… نمی‌توان انتظار داشت که قیمت تولید کالا یا خدماتی رشد نکند یا رشدی کمتر از متوسط تورم اعلامی داشته باشد.

حال باید دید وزارتخانه های جهاد کشاورزی و صمت، چه تمهیدی برای نگه داشتن قیمت گوشت قرمز در سطوح کنونی خواهند داشت؛ آیا مانند همیشه مواجهه منفعلانه با موضوع، رشد سرسام آور قیمتها را رقم خواهد زد یا می توانند ضمن کنترل قیمت، مانع ورشکستگی تولیدکنندگان گوشت قرمز شوند.